Erke Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezi “Görme Engelliler Bölümü” Ekibi Ile Özel Röportaj

Erke Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezi “Görme Engelliler Bölümü” Ekibi Ile Özel Röportaj

Erke Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi bünyesinde bulunan “özel gereksinimi bulunan” öğrencilere, her konuda destek verilmektedir. “Görme Engelliler Bölümü” de  bunlardan birisidir. Alanında uzman eğitmenlerimiz, güncel bilgilerle sürekli gündemi takip etmektedirler. Ailelere her konuda sınırsız destek veren eğitmenler, “Görme Engelli öğrenciler” konularında her öğrenciye özenle yaklaşır ve öğrencinin genel durumuna göre bir yol haritası hazırlayarak, velisi ile birlikte hareket eder. Hatice Nur ARICI ile “görme engelliler bölümü” nün işleyişini ve bu bölümde verilen hizmetleri konuştuk.

Görme Engeli nedir ve neden olur ?

Görme engeli ;doğumsal veya sonradan olan sebeplerden dolayı tıbbi olarak düzeltilemeyecek
şekilde görme keskinliğinde anlamlı azalma olan ve bu nedenle yaşamını desteksiz sürdüremeyen
kişiler “görme engelli” olarak tanımlanır.
Görme engelinin nedenleri arasında kalıtım , annenin yaşı, annenin hamilelikte kızamık veya
kızamıkçık hastalığı geçirmesi, annenin radyasyona bağlı kalması, süreğen hastalıkları , ateşli hastalıklar, suçiçeği çıkarması , anne baba arasındaki psikolojik nedenler , doğumun geç ve güç oluşu , bebeğin başına kordon dolanması durumunda bebeğin oksijensiz kalması, bebeğin geliş şekilleri , doğumun yetkili kişiler tarafından yaptırılmaması evde yaptırılması, doğumda sterilinin az oluşu , çocuğun vakumla doğması , çocuğun gözüne mikrop bulaşması, çevresel faktörler, kitle iletişim araçları , bebeğin enfeksiyona maruz kalması , ateşli hastalıklar geçirmesi, travmalar, düşmeler , çarpmalar v.b dir.


Görme engelli bireylerin kurumunuzda eğitim alabilmesi için ne yapmaları gerekir ?
Görme engelli bireylerin tıbbi değerlendirmesinden sonra hastanelerden Engelli Sağlık Raporu çıkarılması gerekmektedir. Bu rapor ile birlikte ikamet edilen ilçeye bağlı Rehberlik Araştırma
Merkezi’ne( RAM) başvuru yapılır. RAM’dan eğitsel tanılama yapılır. Birey daha sonra elinde bulunan raporla istediği rehabilitasyon merkezine gidip kayıt yaptırabilir.

Okulunuzda görme engellilere yönelik ne gibi eğitimler verilmektedir ?
Öğrenmeye hazırlık , sosyal yaşam, psikomotor beceriler, öz bakım becerileri, günlük yaşam becerileri, bağımsız hareket becerileri , Braille eğitimi ve akademik alanda diğer derslerde ihtiyaçları
doğrultusunda eğitimlere başlıyoruz. E-KPSS ,LGS , TYT AYT sınavlarına girecek olan yetişkin
öğrencilerimiz içinde belirli derslerde konu anlatımı ve soru çözümleri yapıyoruz. Bunlar dışında da
görme engelli öğrencilerimizle atölye , sanat ve el işi etkinlikleri de yapıyoruz. Bizim için önemli olan
öğrencinin eksiklerinin ve ihtiyaçlarının doğru belirlenip çözüme ulaşmasıdır.


Öğrencilerin hangi alanda eğitim alacağına nasıl karar veriyorsunuz ?
Okulumuza yeni gelen öğrenciye öncelikle değerlendirme yapıyoruz. Öğrencinin yaşına göre
kendisinin ya da ailesinin görüşlerini de alıyoruz. Bu değerlendirmeler sonucunda bireyin eksik
olduğu ve ihtiyaç duyduğu alanları belirleyip bir eğitim planı oluşturuyoruz.
Görme engellilerde hangi yaş gruplarıyla çalışıyorsunuz?

Belirli bir yaş aralığımız yok. Okulumuza kayıtlı 1.5 yaşında bebeğimiz de mevcut 40 -50 yaşlarında
yetişkin öğrencilerimizde mevcut. Bizim için burada esas olan öğrencimizin bireysel performansı ve
ihtiyaçları. Bizler bu doğrultuda öğrencilerimize bireysel desteğimizi sağlıyoruz. Kurumumuzda
okula giden çocuklarımız dışında üniversite öğrencileri , devlet memurları, özel sektör çalışanları , öğretmen, avukat gibi farklı iş kollarında çalışan öğrencilerimizde mevcut.

Görme engelli bireylerde bağımsız hareket becerileri neden önemlidir ?
Total ( hiç görmeyen )ve az gören(%1 bile olsa gören) kişilerin bulundukları alanı tanımaları
önemlidir. Bu yüzden onlara öncelikle yönelim ve bağımsız hareket etme becerisi kazandırmak
gerekir. Yönelim ; kişinin pozisyonu ve çevresindeki önemli nesnelerle ilişkisini belirlemek için
görme, işitme, koklama , dokunma duygularını kullanma sürecidir.
Bağımsız hareket ise kişinin güvenli , etkili ve bağımsız olarak hedefe doğru hareket etmesi anlamına
gelmektedir. Bağımsız hareket becerileri şöyle sıralanabilir ; Yönelim becerileri , beden bölümleri ,
çevreyle ilgili somut kavramlar ( kapı, pencere, köşe vb.) , uzay kavramları ,( sağ, sol, önünde,
arkasında, ileride, dik , paralel vb. ) yönler , çevresel işaret ve ipuçlarını yorumlama , gören rehberle
yürüme ,korunma teknikleri, arama yöntemleri ve baston becerileri.


Görme engelli bireylerin baston kullanmaları çok önemlidir. Bağımsız olarak yürümenin çocuğun
gelişimi üzerindeki etkileri anlaşıldıktan sonra baston kullanımının öğrenimine mümkün olduğu
kadar küçük yaşta hatta okul öncesi dönemde başlaması gerekmektedir. İyi yönelim ve bağımsız
hareket becerilerine sahip olmanın görme yetersizliği olan çocuk üzerinde bir çok olumlu etkisi
vardır. Bağımsız hareket edebilen bir çocuğun en başta özgüveni gelişir. Bizlerde bu anlamda
öğrencilerimizin bağımsız hareket edebilmelerini ve uygun biçimde baston kullanmalarını
destekliyor ve hedefliyoruz.

Görme engelli bireylerde okul öncesi döneminin önemi nedir ?

Çocukların okul öncesi dönemde elde edilen zengin ve olumlu tecrübelerin öğretilerin dil gelişimi,
problem çözme becerisi , sosyalleşme gelişimi ve yaşam boyu sürecek öğrenmelerde etkili
olduğunu göstermektedir. Bu yüzdende erken teşhis ile birlikte erken eğitim tüm engelli çocukların
eğitiminde olduğu gibi görme engelli çocuklarda da önemlidir. Çocuklarının öğrendiklerinin %80 ini
görerek öğrendiğini düşünecek olursak görme engelli çocukların eğitimine erken başlanması ve bir
çok tecrübeyi deneyimlemesinin sağlanması son derece önemlidir.

Az gören ve total görme engelli bireylere aynı eğitimleri mi veriyorsunuz ?

Kurumumuzda hem az gören hem de total görme engelli öğrencilere yönelik eğitimler vermekteyiz.
Birbirleriyle aynı olan eğitimler yanında tabi ki birbirinden ayrılan yönleri de mevcut. Aslında özünde aynı şeyler olsa da kullanılan yöntem ve teknikler birbirinden farklı desek daha doğru olur. Bizler hem total görme engelli öğrencilerimizde hem de az gören öğrencilerimizde baston eğitimine önem veriyor ve destekliyoruz.

 

Ve ihtiyaçları doğrultusunda her ikisine de baston eğitimi veriyoruz.
Bununla birlikte akademik becerilerde ise total görme engelli olan öğrencilerimizle kabartma yazı
( Braille) , küptaş , abaküs gibi materyallerin yanı sıra sözel yöntemler ve zihinden işlem yapma
becerileri ile öğrenim sağlarken az gören öğrencilerimiz ile görme kaybının çokluğuna göre ders
metodu belirleyip teknoloji desteği ile derslerimizi yapıyoruz.

Az gören öğrencileriniz için teknolojiyi nasıl kullanıyorsunuz ?

Az gören öğrencilerimizde bizim için teknoloji olmazsa olmazlarımızdan. Bizler el tipi büyüteçler
dışında da Clear Note Hd isimli masaüstü dijital büyütecimiz ile de eğitim vermekteyiz.
Bu cihazı bilgisayarımıza çok kolay bir biçimde bağlayabiliyoruz.

Yüksek çözünürlüklü ve ultra esnek kamerası ile hem yatay hem dikey olarak hareket sağlayıp bize net ve canlı bir görüntü sağlamaktadır. Bu sayede istediğimiz metni ya da ders materyallerini bilgisayarımızın ekranından istediğimiz büyüklükte ve net bir görüntü ile görüntüleyebilmekteyiz.

Bilgisayar ekranımızın yetersiz kaldığı durumlarda da yine istersek projeksiyon ile duvara da yansıtma da sağlayabiliyoruz.
Cihazın bize sağladığı bir diğer kolaylık ise tam renkli fotoğraf modunun olması ve bununla birlikte okumayı kolaylaştırmak için 16 yüksek kontrastlı renk kombinasyonu sağlamasıdır. Yani bireyin daha net gördüğü renkler ile etkili görüş sağlanmaktadır. Örnek verecek olursak siyah zemin beyaz yazı ya da beyaz zemin siyah yazı gibi farklı 16 renk kombinasyonu sağlayabiliyoruz. Yoğun olarak kullandığımız bu cihaz bize derslerimizde hem hız hem de büyük kolaylıklar sağlıyor.

Öğrencilerimizin kendine olan güvenlerinin gelişmesini destekliyor ve uygun yöntemler belirlendiğinde az gören bireylerinde kolaylıkla okuma yazma öğrendiklerini görebiliyoruz.

Biz sadece %1 gören öğrencilerimizle bile hazır bulunuşu mevcut ise okuma yazma çalışmaları yapıyoruz ve öğrencilerimizin var olan görme kalıntısını kullanmalarını destekliyoruz.

Görme engelli bireylerde günlük yaşam becerilerinin önemi nedir ?
Görme engelli bireyler fırsat verilirse normal gelişim gösteren bireyler gibi yaşamlarını
sürdürebilmektedirler. Bu yüzden görme engelli bireylerin günlük yaşamlarını idare edebilmeleri için fırsat verilmeli ve deneyim kazanmaları sağlanmalıdır. Bizlerde görme engelli öğrencilerimizin
deneyim kazanmaları adına onlara fırsatlar vermeye çalışıyoruz. Okulumuzda mevcut bulunan
günlük yaşam sınıfımıza yeni bir uygulama sınıfı daha ekledik. Mevcutta ütü yapma, süpürge yapma, dikiş dikme, kıyafet katlama ,yatak düzeltme , yer silme vb. beceriler için kullandığımız
sınıfımızın dışında uygulama sınıfı olarak yaptığımız mutfağımızın tamamlanmasını sağladık. Sadece görme engelli öğrencilerimizin kullanacağı uygulama mutfağımızın inşaatı yeni tamamlandı. Bu mutfağı görme engelli öğrencilerimiz için özel olarak hazırladık ve içerisine döşediğimiz eşyaların da bu doğrultuda teminini sağladık. Ortam düzenlemesini de yine öğrencilerimize uygun olarak
yapmaya çalıştık ve tehlikelere karşı en az riskle düzenlemelerimizi sağladık. Bu mutfak sayesinde
birçok görme engelli öğrencimizin yaşadığı günlük yaşam sorunlarına çözüm bulmayı hedefliyoruz
ve güzel çalışmalar yapacağımıza inanıyoruz. Görme engelliler için bulunan günlük yaşam
modülünün tüm kazanımlarını mutfağımızda tamamlamaya çalıştık ve güzel bir sonuç elde ettiğimizi düşünüyoruz.